Loading content ...

Telefoon: +31 202 415 730

Bel ons voor vragen of advies
rinus-van-schendelen

Interview met Lobbyprofessor prof. dr. Van Schendelen

Prof. dr. Van Schendelen, ook wel bekend als De Lobbyprofessor, legt uit hoe belangrijk lobbyen is en dat je altijd wordt beïnvloed door besluiten, dus waarom zou je niet deze besluiten zelf beïnvloeden?

Als ‘de Lobbyprofessor’ heeft u dat u zowel academische als praktische ervaring met lobbyen in Nederland en in de Europese Unie. Hoe bent u als academicus de praktijk ingerold?

Medio jaren zeventig (toen eind twintig oud) stond ik college te geven vanuit voorgeschreven studieboeken, waarin bedrijven en andere maatschappelijke organisaties werden neergezet als buitengewoon invloedrijk, terwijl begin 1976 negen ‘captains of industry’ (Shell, Unilever etc) in een open brief aan het Kabinet-Den Uyl klaagden over het anti-bedrijfslevenklimaat in ons land. Hier klopt iets niet, dacht ik snel. Als politicoloog met bijzondere interesse in besluitvorming ben ik toen de wereld van degenen die pogen te beïnvloeden (‘lobbyisten’) gaan opzoeken. Toen vooral in ons land, EU was nóg meer in opbouw dan nu. Voor mijn eigen efficiëntie richtte ik daarna vier Koning Willem Kringen van lobbyisten op (I voor grote bedrijven, II voor lagere overheden, III voor brancheorganisaties en IV voor jongeren), die alle nog (met mij erbij) bestaan en mij veel actuele informatie geven over ‘hoe besluitvorming en de beïnvloeding ervan’ in dit land plaatshebben. Via onderzoek heb ik deze informatie steeds trachten te checken (‘valideren’) en tot wetenschappelijke kennis te brengen in zo’n 40 boeken en 300 academische artikelen (naast een veelvoud in publieke media).

 

Wat is een van uw persoonlijke hoogtepunten wanneer u kijkt naar uw carrière?

Mijn meeste ervaringen heb ik opgedaan ‘achter de schermen’ van belangengroepen, zoals ministeries, bestuursorganen, bedrijven, NGO’s, lagere overheden, instellingen etc, nu niet alleen in ons land maar ook in de EU. Alleen in besloten groepen (‘Chatham House rules’) informeer ik daarover. Een publiekelijk bekend hoogtepunt was de vorming van het Rotterdamse college van Pim Fortuyn in 2002. Burgemeester Opstelten wist er geen raad mee. Rotterdam was voorpaginanieuws: de formatie zat al weken muurvast. Bij de wijziging van de Gemeentewet vlak ervoor was de mogelijkheid van een externe (in)formateur geopend. Opstelten vroeg mij ‘of ik er iets van kon maken’. Al eerder vond ik dat wij in dit land op knullige wijze formeren. Welnu, die handschoen pakte ik op en binnen 5 dagen was er een college, waarvan Opstelten later publiekelijk zei dat ‘dit het beste college was dat hij in zijn decennia als burgemeester had meegemaakt’. Hoe ik dit heb aangepakt, heb ik in 2004 gedetailleerd beschreven. Dankzij Opstelten werd ik de eerste externe (en partijloze) informateur in ons gemeenteland.

 

Kunt u uitleggen wat er achter uitspraken zoals “Doe je huiswerk, maak geen lawaai en zorg vooral dat je op de agenda komt” en “Je moet er als bedrijfsleven bovenop zitten” steekt?

Besluitvorming beïnvloeden gaat allang niet meer met ‘eens langs de wethouder, het kamerlid of de minister’ gaan. Ook zij hebben het zelden alleen voor het zeggen. Niet personen, maar (afdelingen binnen) organisaties zijn de relevante spelers. Tegenwoordig al gauw vele tientallen. Zoveel rondjes koffie drinken past in niemands agenda. Veel besluitvorming is trouwens niet (partij)politiek, maar speelt zich af in ambtelijke en vooral maatschappelijke gebouwen. Kortom, ieders buitenwereld is nu veel ingewikkelder dan zeg zo’n 10 jaren geleden. Op de bonnefooi beïnvloeden geeft slechts boemerangs. Dus blijft over: anticiperend huiswerk. Rond een thema of dossier vooraf ‘de (vermoedelijke) arena’ uitzoeken, zoals: wie zijn stakeholders, wat zijn hun targets, met wie kan men een alliantie aangaan, hoe lopen procedures en vooral processen, wat zijn betere momenten, enzovoorts? Zeer veel informatie kan men op internet achterhalen en, essentieel, checken. Dan kan men een goed Plan van Actie maken. Liefst zonder publiciteit, want zij gooit meestal de eigen ruiten in. Achteraf moet wel alles het daglicht kunnen verdragen, want komt toch naar buiten, een harde les voor vele belangengroepen, van het ministerie van V&J tot NS en Rabo en … welke niet?. ”Er boven op zitten’ betekent dus niet alleen anticiperen, maar ook ‘op van alles blijven letten’, ter voorkoming van ongewenste effecten.

 

Wat is het belangrijkste dat u het publiek wilt meegeven en op wat voor manier zorgt u dat deze boodschap duidelijk overkomt?

Besluitvorming is er altijd en beïnvloeding ervan idem dito. De kernvraag is dus: doet uw organisatie mee en, zo ja, opereert zij dan kundig of amateuristisch? Indien zij afzijdig blijft of klungelig opereert, moet zij zich aanpassen aan de besluiten die anderen hebben gemaakt. Dan moet zij niet klagen over die anderen maar over zichzelf. ‘Wie niet rond de tafel meedoet, staat gauw op het menu’.

 

Maria Genova

Maria Genova

Toegankelijke lezingen over privacy, identiteitsfraude en computerbeveiliging

Schrijfster en spreker Maria Genova is een veelgevraagde spreker op het gebied van privacy, identiteitsfraude en computerbeveiliging. Haar verhaal over het beveiligen van je computer en mobieltje is voor velen een echte...

Remko van der Drift

Remko van der Drift

Remko geeft lezingen en workshops over de groeimindset, hij staat stil bij het belang van falen en laat ons zien hoe we fouten beter kunnen accepteren.

Spreker Remko van der Drift is directeur van het Instituut voor...

Nancy Rademaker

Topspreker over de impact van de digitalisering op klantgedrag en wat dit voor bedrijven betekent in de interactie met hun klanten.

Spreker Nancy Rademaker is één van de weinige vrouwelijke keynote sprekers die de impact van de digitalisering op klantgedrag beschouwt en wat dit voor bedrijven betekent in de interactie met hun klanten. Als internationale keynote spreker deelt...

Joseph Oubelkas

Joseph Oubelkas

Wat doet gevangenschap met je? En hoe geef je je leven na een heftige ervaring als deze weer vorm? Josephs unieke lezingen over gevangenschap en vrijheid, dromen en doen inspireren breed publiek.

Het leven van spreker Joseph Oubelkas veranderd op een slag. Van jonge ondernemer met een succesvol eigen bedrijf verandert hij tot een gevangene in Marokko. Joseph heeft van 2004 tot 2009 onschuldig vast moeten zitten. Deze ervaring heeft grote...

Vincent Everts

Vincent Everts

Spreker Vincent Everts heeft van zijn passie zijn werk gemaakt en is expert op gebied van de nieuwe technologie.

Vol enthousiasme laat Vincent ons de allernieuwste technologische gadgets...

Elke Geraerts

Activeer het volledige mentaal kapitaal van je organisatie. Elke deed onderzoek naar stress op de werkvloer en schreef het boek 'Mentaal Kapitaal, Versterk je mentale veerkracht en vermijd burn-out'.

Kent u de impact van stress op uw bedrijf en de effecten ervan op uw omzet?  Spreker Elke Geraerts deed onderzoek naar stress en mentale veerkracht en is veelgevraagd...

Farid Tabarki

Farid Tabarki

de Tijdgeest & de vloeibare samenleving

Farid Tabarki doet onderzoek naar de (Europese) tijdgeest. In 2012 is hij uitgeroepen tot Trendwatcher of the Year 2012–2013.  Onderwerpen waar hij onderzoek naar doet en vele lezingen over geeft zijn onder meer: radicale decentralisatie,...

Danielle Braun

Building Tribes - Waardevolle lessen uit de antropologie

Spreker Danielle Braun heeft een ruime ervaring binnen het publieke domein met Corporate Antropologie. Als spreker praat zij graag over organisatiecultuur en leiderschap en begeleidt zij organisaties bij complexe verandering. Daarnaast werkt zij...

Jos Ahlers

Lezingen over sociaal gedrag, maatschappelijke ontwikkelingen en de snelle technologische vooruitgang.

Wie is Generatie Z? Wat verwachten ze van de wereld? Hoe kijken ze naar bedrijven, verenigingen, vakbonden, politieke partijen, overheid en scholen? Wat hebben ze nodig om succesvolle volwassenen te worden? In een entertainende en interactieve...

Bart van den belt

Bart van den Belt

Veelgevraagd spreker en trainer op het gebied van ondernemerschap, gedragsverandering en creativiteit.

Spreker Bart van den Belt is een veelgevraagd spreker en trainer op het gebied van ondernemerschap, gedragsverandering en...

Veeg naar links