Rob noemt deze ontwikkeling de Second Workforce. Deze tweede beroepsbevolking bestaat uit digitale AI agents, intelligente machines en humanoid robots die naast menselijke medewerkers functioneren. Voor organisaties betekent dit veel meer dan alleen een nieuwe vorm van automatisering. Bedrijfsprocessen veranderen, functies krijgen een andere inhoud en leiders moeten opnieuw nadenken over verantwoordelijkheden, vaardigheden en samenwerking.
Van slimme software naar digitale collega’s
Veel organisaties gebruiken kunstmatige intelligentie inmiddels voor analyses, tekstproductie, klantenservice of administratieve ondersteuning. De volgende stap gaat echter verder. Agentic AI kan zelfstandig doelen nastreven, acties uitvoeren en verschillende taken met elkaar verbinden. Daarmee verandert AI van een hulpmiddel in een digitale collega.
Een AI agent kan bijvoorbeeld informatie verzamelen, een proces bewaken, voorstellen formuleren en vervolgacties uitvoeren. Verschillende agents kunnen bovendien samenwerken binnen één bedrijfsproces. Hierdoor ontstaat een organisatie waarin een deel van het werk voortdurend en grotendeels zelfstandig wordt uitgevoerd.
Volgens Rob van de Star moeten bedrijven daarom niet alleen nadenken over welke AI toepassing zij willen gebruiken. De belangrijkere vraag is welke werkzaamheden mensen blijven uitvoeren, welke taken door digitale collega’s kunnen worden overgenomen en hoe beide groepen elkaar versterken.
De grootste kansen ontstaan niet door een bestaand proces simpelweg sneller te maken. Ze ontstaan wanneer organisaties hun processen opnieuw ontwerpen. Dat vraagt om strategische keuzes, duidelijk leiderschap en aandacht voor de mensen binnen de organisatie.
Physical AI brengt intelligentie naar de werkvloer
Agentic AI verandert voornamelijk digitale processen. Physical AI brengt intelligentie naar de fysieke wereld. Denk aan robots die hun omgeving waarnemen, zelfstandig bewegen en verschillende werkzaamheden kunnen uitvoeren.
Humanoid robots zijn hiervan een opvallend voorbeeld. Door hun menselijke vorm kunnen zij mogelijk functioneren in omgevingen die oorspronkelijk voor mensen zijn ontworpen. Dat maakt de technologie interessant voor onder meer productie, logistiek en andere arbeidsintensieve sectoren.
De ontwikkelingen spreken sterk tot de verbeelding, maar Rob kiest bewust voor een realistische benadering. Niet iedere demonstratie leidt direct tot een bruikbare toepassing. Organisaties moeten kijken naar betrouwbaarheid, veiligheid, kosten, schaalbaarheid en de concrete waarde voor bedrijfsprocessen.
Daarom stelt hij bij iedere nieuwe technologie dezelfde bedrijfsmatige vraag. Waar levert deze oplossing vandaag of in de nabije toekomst aantoonbare waarde op?
Die nuchtere blik helpt organisaties om onderscheid te maken tussen technologische beloftes en realistische businesscases. Het doel is niet om zo snel mogelijk een robot aan te schaffen. Het doel is om te bepalen waar Physical AI daadwerkelijk kan bijdragen aan productiviteit, kwaliteit, continuïteit of veiligheid.
De opkomst van het Autonomous Enterprise
Wanneer AI agents, intelligente robots en menselijke medewerkers structureel samenwerken, ontstaat volgens Rob het Autonomous Enterprise. Dit is geen organisatie waarin mensen overbodig zijn. Het is een organisatie waarin een groter deel van de processen zelfstandig kan functioneren en waarin mensen zich richten op taken die menselijk inzicht vereisen.
Binnen een autonome organisatie kunnen AI systemen informatie verwerken, werkzaamheden coördineren en bepaalde beslissingen voorbereiden of uitvoeren. Intelligente robots kunnen een deel van de fysieke werkzaamheden voor hun rekening nemen. Mensen blijven verantwoordelijk voor richting, creativiteit, relaties, ethische afwegingen en complexe besluitvorming.
Deze ontwikkeling vraagt om een andere manier van organiseren. Bedrijven moeten opnieuw kijken naar rollen, verantwoordelijkheden en leiderschap. Ook vaardigheden veranderen. Medewerkers moeten leren samenwerken met digitale en fysieke collega’s, terwijl leidinggevenden moeten begrijpen hoe zij menselijk talent en technologische capaciteit combineren.
Het Autonomous Enterprise begint daarom niet bij technologie. Het begint bij de strategie van de organisatie. Welke waarde wil het bedrijf creëren? Welke processen ondersteunen dat doel? Waar kan autonomie helpen en waar blijft menselijke controle noodzakelijk?
Europa, de Verenigde Staten en China in de mondiale AI race
De ontwikkeling van AI en robotica vindt plaats binnen een internationale concurrentiestrijd. De Verenigde Staten hebben een sterke positie op het gebied van AI software. China investeert grootschalig in robotica en industriële toepassingen. Europa beschikt over hoogwaardige technische kennis en een krachtige industriële basis.
Rob van de Star vergelijkt deze regio’s om zichtbaar te maken welke strategische keuzes bedrijven en beleidsmakers moeten maken. De mondiale AI race gaat namelijk niet alleen over technologie. Het gaat ook over productiviteit, economische onafhankelijkheid, werkgelegenheid en de toekomstige positie van de industrie.
Voor Europese organisaties liggen er volgens hem duidelijke kansen. De combinatie van industrie, technische expertise en hoogwaardige productie biedt een sterke uitgangspositie voor Physical AI en slimme productie. Tegelijkertijd moeten bedrijven voorkomen dat zij afhankelijk worden van technologie die volledig elders wordt ontwikkeld.
Wachten is daarom geen neutrale keuze. Organisaties die te laat beginnen, kunnen kennis, productiviteit en concurrentiekracht verliezen. Dat betekent niet dat iedere onderneming direct grootschalig moet investeren. Het betekent wel dat leiders vandaag moeten onderzoeken welke ontwikkelingen relevant zijn en welke eerste stappen verstandig zijn.
De mens blijft bepalend
Gesprekken over AI en robots richten zich vaak op de vraag welke banen zullen verdwijnen. Rob benadert het onderwerp vanuit een bredere invalshoek. Werk zal veranderen, maar de uitkomst wordt mede bepaald door de keuzes die organisaties maken.
Technologie kan repetitieve, gevaarlijke of moeilijk vervulbare werkzaamheden overnemen. Daardoor ontstaat ruimte voor menselijke creativiteit, persoonlijk contact, vakmanschap en strategisch denken. Dit gebeurt echter alleen wanneer organisaties bewust investeren in nieuwe rollen en vaardigheden.
De Second Workforce is daarom niet uitsluitend een technologisch vraagstuk. Het is ook een leiderschapsvraagstuk. Medewerkers moeten begrijpen waarom processen veranderen en wat hun toekomstige bijdrage wordt. Zonder vertrouwen, duidelijkheid en betrokkenheid blijft zelfs de beste technologie onderbenut.
Leiders moeten een balans vinden tussen snelheid en zorgvuldigheid. Ze moeten experimenteren zonder de bedrijfsrealiteit uit het oog te verliezen. Ook moeten zij duidelijke grenzen bepalen voor veiligheid, verantwoordelijkheid en menselijke controle.
Van inspiratie naar een praktische roadmap
Rob van de Star vertaalt complexe ontwikkelingen naar begrijpelijke keuzes voor organisaties. In zijn lezingen bespreekt hij de opkomst van de Second Workforce, het Autonomous Enterprise, de mondiale AI race en de zakelijke waarde van humanoid robots.
Zijn verhaal blijft niet hangen in voorspellingen over een verre toekomst. Deelnemers krijgen een kader waarmee zij naar hun eigen organisatie kunnen kijken. Welke processen bieden kansen voor Agentic AI? Waar kan Physical AI waarde toevoegen? Welke functies veranderen? Welke kennis ontbreekt nog? En welke eerste stap kan morgen worden gezet?
Tijdens interactieve masterclasses en workshops gaan teams verder met deze vragen. Zij onderzoeken relevante toepassingen, stellen prioriteiten en ontwikkelen een eerste roadmap. Ook kunnen zij processen opnieuw ontwerpen of een businesscase voor humanoid robots uitwerken.
Deze aanpak maakt de onderwerpen relevant voor directies, managementteams, innovatieteams, HR professionals en organisaties binnen productie en logistiek. De precieze toepassing verschilt per sector, maar de strategische vraag is overal vergelijkbaar. Hoe bouw je een organisatie waarin mensen en intelligente technologie elkaar versterken?
Rise of the Humanoids
Naast zijn werk als spreker is Rob van de Star auteur van Rise of the Humanoids en founder van The Second Workforce. Vanuit deze rollen volgt hij internationale ontwikkelingen rond AI, robotica, innovatie en de toekomst van werk.
Zijn internationale perspectief helpt organisaties om verder te kijken dan afzonderlijke producten of trends. De ontwikkeling van humanoid robots staat namelijk niet op zichzelf. Zij maakt deel uit van een bredere beweging waarin digitale intelligentie en fysieke uitvoering steeds sterker met elkaar verbonden raken.
Juist die combinatie maakt de komende jaren strategisch belangrijk. AI kan niet alleen informatie produceren, maar ook processen aansturen en uiteindelijk handelingen in de fysieke wereld uitvoeren. Voor bedrijven opent dat nieuwe mogelijkheden, maar het dwingt hen ook om kritisch te kijken naar hun huidige manier van werken.
Vandaag beginnen met de organisatie van morgen
De Second Workforce verschijnt niet op één vast moment. De verandering vindt stap voor stap plaats. Eerst worden afzonderlijke taken ondersteund. Daarna worden processen verbonden. Vervolgens ontstaan nieuwe teams waarin mensen, AI agents en intelligente robots structureel samenwerken.
Organisaties hoeven daarom niet direct hun volledige bedrijfsvoering te veranderen. Ze moeten wel beginnen met leren. Door toepassingen te onderzoeken, kleine experimenten uit te voeren en medewerkers actief te betrekken, ontstaat inzicht in wat wel en niet werkt.
De centrale boodschap van Rob van de Star is helder. De toekomst van werk wordt niet uitsluitend bepaald door technologiebedrijven of internationale ontwikkelingen. Iedere organisatie maakt eigen keuzes over de manier waarop mensen en technologie samenwerken.
Wie vandaag richting geeft aan die samenwerking, bouwt aan de concurrentiekracht van morgen. Boek spreker Rob van de Star voor een inspirerende en strategische blik op Agentic AI, Physical AI, humanoid robots en de Second Workforce. Zijn lezingen en masterclasses bieden het inzicht en de praktische handvatten om van technologische verandering een concrete organisatiekans te maken.
