Van sabotage naar succes: waarom verschillen in teams juist de sleutel zijn tot betere samenwerking

Zo benut je polariteit als kracht in plaats van als obstakel

Je kent het waarschijnlijk wel. Een overleg waarin alle ingrediënten voor succes aanwezig lijken. Er zitten slimme mensen aan tafel, de plannen zijn goed en iedereen wil vooruit. Toch stokt het gesprek. Besluiten worden uitgesteld, irritaties lopen op en achteraf lijkt niemand precies te weten waarom.

Volgens gedragsfilosoof en beïnvloedingsexpert Genieke Hertoghs is dat geen toeval. Vaak is er een onzichtbare kracht aan het werk: de onbewuste saboteur. Niet omdat mensen niet willen samenwerken, maar omdat ons brein verschillen automatisch als een bedreiging ziet.

In haar nieuwe boek Van Sabotage naar Succes laat Genieke zien hoe organisaties deze onbewuste patronen kunnen doorbreken. Haar boodschap is verrassend én hoopgevend: juist de mensen die het minst op elkaar lijken, zijn samen het meest waardevol.

Waarom samenwerking vaak ongemerkt vastloopt

Veel organisaties besteden veel aandacht aan strategie, processen en structuur. Toch ontstaan de grootste obstakels vaak onder de oppervlakte. Conflicten gaan zelden alleen over de inhoud. Ze draaien vaker om behoefte aan veiligheid, autonomie, invloed of waardering.

Volgens Genieke worden organisaties dagelijks geremd door onbewuste patronen die niemand bewust heeft gekozen. Dat kost meer dan alleen tijd. Het leidt tot verlies van werkplezier, minder betrokkenheid en eindeloze discussies waarin besluiten steeds opnieuw ter discussie worden gesteld.

Juist omdat deze patronen grotendeels onbewust zijn, zijn ze ook lastig te herkennen. Mensen denken vaak dat het probleem bij de ander ligt, terwijl het werkelijke verschil zit in het systeem dat op dat moment actief is.

Een nieuwe kijk op menselijk gedrag

Waar Genieke zich in haar eerdere werk vooral richtte op de invloed van het onbewuste brein, brengt zij in Van Sabotage naar Succes ook het bewuste brein nadrukkelijk in beeld.

Ons onbewuste reageert snel, automatisch en vanuit eerdere ervaringen. Het bewuste brein is langzamer, rationeler en helpt om situaties vanuit meerdere perspectieven te bekijken. Door beide systemen bewust te leren herkennen, ontstaat ruimte voor betere keuzes en effectievere samenwerking.

Die nieuwe manier van kijken verandert ook de vraag die organisaties zichzelf stellen. Niet langer: Hoe krijg ik de ander mee? Maar juist:

"Wat kunnen we samen zien, wat we afzonderlijk nooit hadden ontdekt?"

Waarom verschil geen probleem is, maar een kans

Veel leiders proberen verschillen binnen teams kleiner te maken. Genieke draait dat idee volledig om.

Volgens haar ontstaat echte vooruitgang juist wanneer verschillende perspectieven bewust naast elkaar mogen bestaan. Zij noemt dat het benutten van polariteit. Verschillen hoeven geen strijd op te leveren, zolang ze worden gezien als aanvullende kwaliteiten.

Een mooi voorbeeld is haar model met de motivatiestijlen PLICHT en WENS.

PLICHT-denkers brengen structuur, betrouwbaarheid en oog voor risico's. WENS-denkers zorgen voor visie, creativiteit en vernieuwing. Afzonderlijk hebben beide stijlen hun beperkingen. Samen vormen ze een krachtig geheel.

In organisaties waar één van beide perspectieven overheerst, ontstaan blinde vlekken. Een team dat uitsluitend gericht is op zekerheid kan kansen missen. Een organisatie die alleen focust op ambitie loopt juist het risico ideeën nooit goed uit te voeren.

De oplossing ligt niet in het veranderen van mensen, maar in het bewust benutten van hun verschillen.

Is conflict eigenlijk wel een probleem?

Veel organisaties investeren veel energie in het voorkomen van conflicten. Volgens Genieke is dat niet altijd verstandig.

Juist waar het schuurt, ontstaat vaak de grootste kans om samen verder te komen. Zonder verschillende inzichten is er weinig reden om bestaande ideeën kritisch te onderzoeken. Zonder wrijving ontbreekt vaak ook de innovatie.

Dat vraagt wel om een andere manier van leiderschap. Niet sturen op harmonie, maar ruimte creëren waarin verschillende perspectieven veilig naast elkaar kunnen bestaan.

De leider van de toekomst ziet potentieel

In een tijd waarin AI steeds meer taken kan overnemen, verschuift volgens Genieke de rol van leiders fundamenteel.

Technologie kan analyses maken en oplossingen aandragen. Maar het herkennen van menselijk potentieel, het verbinden van verschillende perspectieven en het creëren van vertrouwen blijven typisch menselijke vaardigheden.

Juist daarom vraagt de toekomst om leiders die verder kijken dan processen en resultaten alleen. Leiders die begrijpen hoe gedrag werkt en die verschillen niet zien als een risico, maar als de motor achter groei, innovatie en duurzame samenwerking.

Wat deelnemers meenemen uit een lezing van Genieke Hertoghs

Tijdens haar lezingen vertaalt Genieke complexe gedragspsychologie naar herkenbare situaties uit de dagelijkse praktijk. Haar verhalen maken zichtbaar wat normaal gesproken verborgen blijft. Daardoor herkennen deelnemers niet alleen patronen binnen hun organisatie, maar ook hun eigen rol daarin.

Ze laat zien hoe onbewuste sabotage ontstaat, hoe verschillen kunnen uitgroeien tot een krachtig samenwerkingsvoordeel en hoe leiders bewust kunnen bouwen aan een cultuur waarin mensen elkaar versterken in plaats van tegenwerken.

De inzichten zijn direct toepasbaar voor organisaties die werken aan cultuurverandering, leiderschap, samenwerking of verandertrajecten.

Van verschillen naar duurzame samenwerking

Iedere organisatie kent verschillen in persoonlijkheden, overtuigingen en werkwijzen. De vraag is niet óf die verschillen er zijn, maar wat je ermee doet.

Genieke Hertoghs laat zien dat juist daar de grootste kansen liggen. Wanneer organisaties leren kijken voorbij gedrag en begrijpen welke onbewuste mechanismen meespelen, ontstaat ruimte voor betere samenwerking, meer innovatie en betere resultaten.

Benieuwd wat Genieke Hertoghs voor jullie organisatie kan betekenen? Neem contact op voor een vrijblijvende kennismaking en ontdek hoe haar inzichten kunnen bijdragen aan sterkere samenwerking, effectiever leiderschap en duurzame verandering.