Doe eens normaal: over vooroordelen, diversiteit en inclusie

Met hun nieuwe boek Doe eens normaal, over vooroordelen, diversiteit en ongemakkelijke gesprekken stellen sprekers Danielle Jiskoot en Sacha Martina precies die vragen. Ze onderzoeken hoe onbewuste vooroordelen ons dagelijks beïnvloeden en waarom gesprekken over diversiteit en inclusie zo gemakkelijk kunnen vastlopen.

Niet om mensen te vertellen wat ze fout doen. Juist om ruimte te creëren voor nieuwsgierigheid, begrip en een ander gesprek.

Diezelfde aanpak brengen Danielle en Sacha naar het podium. In hun keynote Doe eens normaal? maken ze zichtbaar wat vaak onzichtbaar blijft en geven ze organisaties concrete handvatten om te werken aan meer verbinding, inclusie en psychologische veiligheid.

Doe eens normaal: wie bepaalt eigenlijk de norm?

We gebruiken het woord ‘normaal’ voortdurend. Vaak zonder erbij stil te staan. Dit is normaal gedrag. Zo doen we dat hier. Dat past wel bij onze organisatie. Die persoon past minder goed in het team.

Maar achter zulke ogenschijnlijk kleine uitspraken kunnen allerlei aannames schuilgaan.

In Doe eens normaal onderzoeken Danielle Jiskoot en Sacha Martina de onzichtbare regels die mede bepalen wie ruimte krijgt om zichzelf te zijn en wie zich juist moet aanpassen. Ze kijken daarbij niet alleen naar organisaties, maar ook naar de politiek en het dagelijks leven.

Dat maakt het onderwerp herkenbaar. Want onbewuste vooroordelen zitten niet alleen in grote maatschappelijke discussies. Ze kunnen ook een rol spelen tijdens een sollicitatiegesprek, bij het samenstellen van een managementteam, tijdens een vergadering of bij de vraag wie als eerste wordt gezien als ‘leiderschapsmateriaal’.

Juist omdat veel van die processen onbewust plaatsvinden, zijn goede bedoelingen alleen niet altijd voldoende.

Waarom gesprekken over diversiteit en inclusie zo ongemakkelijk kunnen worden

Veel organisaties willen werk maken van diversiteit en inclusie. Tegelijkertijd kan het lastig zijn om er echt open over te praten.

Wat kun je nog zeggen zonder iemand te kwetsen? Hoe spreek je een collega aan op een opmerking die verkeerd valt? Wat doe je wanneer iemand zich buitengesloten voelt, terwijl niemand dat zo heeft bedoeld? En hoe voorkom je dat een gesprek over verschillen verandert in een discussie waarin iedereen vooral zijn eigen gelijk probeert te verdedigen?

Danielle en Sacha proberen dat ongemak niet weg te poetsen. Ze zoeken het juist op.

In het boek combineren ze persoonlijke verhalen met eerlijke reflecties, ongemakkelijke vragen en praktische handvatten. Ook komen verschillende perspectieven aan bod in interviews met onder anderen Barbara Barend, Akwasi Owusu Ansah en Fleur Overgaag.

Daarmee nodigen ze lezers uit om niet alleen naar ‘de ander’ te kijken, maar ook hun eigen aannames en blinde vlekken te onderzoeken.

Want verandering begint volgens Danielle en Sacha niet met het perfecte antwoord. Het begint met de bereidheid om vragen te stellen en werkelijk naar het antwoord te luisteren.

Van het boek naar het podium

De ideeën uit Doe eens normaal blijven niet op papier. In hun gelijknamige keynote brengen Danielle en Sacha het gesprek rechtstreeks naar organisaties, teams, congressen en evenementen.

Aan de hand van persoonlijke verhalen en herkenbare situaties laten ze zien hoe snel we mensen in hokjes plaatsen. Ze bespreken onderwerpen als onbewuste vooroordelen, microagressies en polarisatie, maar doen dat zonder met de vinger te wijzen.

Dat is kenmerkend voor hun aanpak.

Danielle en Sacha weten dat gesprekken over diversiteit en inclusie weerstand of onzekerheid kunnen oproepen. Daarom kiezen ze voor openheid, humor en persoonlijke verhalen. Niet om moeilijke onderwerpen kleiner te maken, maar juist om mensen uit te nodigen eraan deel te nemen.

Een opmerking tijdens een vergadering, een grap die bij de één anders binnenkomt dan bij de ander of een collega die zich structureel minder gehoord voelt. Zulke situaties zijn vaak geen gevolg van een bewuste wens om iemand buiten te sluiten. Toch kunnen ze veel invloed hebben op hoe veilig en welkom iemand zich voelt.

Door zulke herkenbare voorbeelden bespreekbaar te maken, verschuift het gesprek. De vraag wordt minder snel: wie heeft hier schuld? Veel interessanter wordt: wat gebeurt hier eigenlijk, en wat kunnen we de volgende keer anders doen?

Twee verschillende achtergronden, één gezamenlijke missie

Danielle Jiskoot en Sacha Martina zijn auteurs, sprekers en dagvoorzitters en zetten zich vanuit House of Inclusion in voor diversiteit en inclusie.

Danielle is changemaker en ondernemer en richtte onder andere een agency voor de dragcommunity op. Sacha brengt haar achtergrond als ondernemer binnen HR en recruitment samen met haar expertise op het gebied van inclusief leiderschap en organisatiecultuur.

Juist hun verschillende ervaringen geven hun gezamenlijke verhaal kracht. Ze benaderen inclusie niet uitsluitend als beleid of theorie, maar als iets wat iedere dag zichtbaar wordt in gedrag, communicatie, leiderschap en samenwerking.

Hun missie is dan ook niet om organisaties simpelweg te vertellen dat ze ‘inclusiever moeten worden’. Ze willen mensen helpen begrijpen welke patronen onder ons gedrag liggen en hoe je daar samen verandering in kunt brengen.

Herkennen jullie de blinde vlekken binnen jullie organisatie?

Voor HR, leiders en managementteams ligt hier een belangrijke vraag.

Je kunt diversiteit opnemen in beleid, doelstellingen formuleren en programma’s opzetten. Maar uiteindelijk ontstaat inclusie in de dagelijkse praktijk. Tijdens gesprekken, vergaderingen, beoordelingen en informele momenten. In wie het woord krijgt, naar wie wordt geluisterd en welke eigenschappen binnen een organisatie als vanzelfsprekend worden gewaardeerd.

Daarom richten Danielle en Sacha zich niet alleen op bewustwording. Deelnemers worden uitgedaagd om hun eigen automatische aannames te herkennen en krijgen praktische handvatten om andere gesprekken te voeren.

Hoe blijf je nieuwsgierig als je het fundamenteel met iemand oneens bent? Hoe spreek je iemand aan zonder het gesprek direct op slot te zetten? Hoe zorg je ervoor dat verschillende perspectieven daadwerkelijk ruimte krijgen? En hoe bouw je aan een omgeving waarin mensen zich veilig genoeg voelen om iets ongemakkelijks bespreekbaar te maken?

Dat zijn geen vragen die na één keynote definitief zijn opgelost. Een lezing kan wel het moment zijn waarop een team dezelfde taal krijgt om erover te praten.

Wat nemen deelnemers mee uit de keynote Doe eens normaal?

De keynote duurt ongeveer 60 tot 90 minuten en combineert inspiratie met interactie. Danielle en Sacha gebruiken verhalen en inzichten uit het boek, betrekken het publiek bij het onderwerp en maken ruimte voor vragen.

Deelnemers krijgen meer inzicht in hun eigen onbewuste vooroordelen en leren herkennen hoe microagressies, aannames en bestaande normen de samenwerking kunnen beïnvloeden. Tegelijkertijd krijgen ze concrete handvatten om gesprekken over verschillen opener te voeren en te werken aan meer verbinding en psychologische veiligheid.

Daarbij blijft het niet bij theorie. Juist de combinatie van persoonlijke ervaringen, herkenbare praktijksituaties en interactie maakt het onderwerp tastbaar.

De keynote is daardoor passend voor onder meer leadership teams, HR, People & Culture, managementteams, gemeenten en overheden, congressen, evenementen en teamdagen.

Bij de lezing kan bovendien een live voordracht uit Doe eens normaal worden gecombineerd met interactieve onderdelen, een Q&A en een signeermoment. Ook is er de mogelijkheid om exemplaren van het boek onderdeel te maken van het programma, zodat deelnemers na afloop verder kunnen met het gesprek.

Een gesprek dat na de lezing verdergaat

Misschien is dat wel de belangrijkste gedachte achter Doe eens normaal: inclusie begint niet bij het vermijden van ongemak.

Het begint wanneer we bereid zijn te onderzoeken waarom iets ongemakkelijk voelt.

Danielle Jiskoot en Sacha Martina laten zien dat een gesprek over vooroordelen en verschillen niet hoeft te draaien om beschuldigingen of het perfecte antwoord. Door nieuwsgierig te blijven, beter te luisteren en onze eigen aannames te onderzoeken, ontstaat ruimte om elkaar daadwerkelijk beter te begrijpen.

Voor organisaties kan hun keynote daarmee een waardevol vertrekpunt zijn. Niet alleen om mensen bewust te maken van diversiteit en inclusie, maar om teams met elkaar in gesprek te brengen over de vraag die onder het hele verhaal ligt:

Wie bepaalt eigenlijk wat normaal is?

Willen jullie diversiteit en inclusie binnen de organisatie op een open, herkenbare en praktische manier bespreekbaar maken? Boek Danielle Jiskoot en Sacha Martina voor de keynote Doe eens normaal?. Vul het aanvraagformulier hieronder in en ontdek wat zij voor jullie team, organisatie of evenement kunnen betekenen.