Ga naar de hoofdinhoud Overslaan en naar de voettekst gaan

Kabinetscrisis! Wie beslist over de toekomst van de nieuwe generaties?

De politieke ontwikkelingen in Den Haag laten zien hoe lastig het soms is om verschillende belangen met elkaar te verenigen. Maar kijken we bij die keuzes voldoende naar de generaties die de gevolgen ervan moeten dragen?

Kabinetscrisis! Wie beslist over de toekomst van de nieuwe generaties?
Deel:

Besluiten van vandaag, gevolgen voor morgen

De politieke ontwikkelingen in Den Haag laten zien hoe lastig het soms is om verschillende belangen met elkaar te verenigen. Ook de discussie over het Belastingplan 2027 zorgt voor de nodige gesprekken binnen het kabinet. D66 en CDA zoeken daarbij samen met oppositiepartijen PRO en Volt naar aanpassingen, terwijl de VVD daar anders naar kijkt. Het laat zien hoe belangrijk het is om keuzes te maken die niet alleen vandaag, maar ook op langere termijneffect hebben (NOS – actuele ontwikkelingen rond het Belastingplan).

Maar achter deze politieke discussie gaat een grotere vraag schuil. Want keuzes over belastingen, koopkracht, wonen, pensioenen en de verdeling van publieke middelen gaan niet alleen over vandaag. Ze bepalen mede hoe Nederland er over tien, twintig of dertig jaar uitziet.

We nemen vandaag besluiten die mede bepalen in welke samenleving toekomstige generaties leven. Toch zitten die generaties niet altijd aan dezelfde tafel.

Jongeren zijn betrokken, maar voelen ze zich ook gehoord?

Het beeld dat jongeren weinig belangstelling hebben voor politiek verdient nuance. Uit cijfers van het CBS blijkt dat in 2025 62% van de 15- tot 18-jarigen vertrouwen had in de politiek. Bij 18- tot 25-jarigen was dat 55%. Onder 65- tot 75-jarigen lag dit op 31%. Ook de politieke belangstelling onder jongeren is de afgelopen jaren toegenomen, al zijn jongeren gemiddeld nog altijd minder vaak politiek geïnteresseerd dan oudere leeftijdsgroepen (CBS, 2026).

Tegelijkertijd laat het UNICEF Jongerenadvies 2026, gebaseerd op onderzoek onder 1.036 jongeren van 10 tot en met 17 jaar in Nederland, een ander perspectief zien. Jongeren geven de politiek gemiddeld een 4,8 voor de mate waarin zij zich gehoord voelen. Zes op de tien vinden dat de regering niet goed naar kinderen en jongeren luistert (Ipsos I&O, 2026).

Die cijfers meten niet hetzelfde: politiek vertrouwen is iets anders dan ervaren invloed of gehoord worden. Juist daarin zit een interessante tegenstelling. Jongeren kunnen vertrouwen hebben in politieke instituties en tegelijkertijd het gevoel hebben dat hun eigen perspectief onvoldoende doorklinkt in besluiten die hen raken.

Vertrouwen hebben in een systeem is niet hetzelfde als ervaren dat je invloed hebt op de keuzes die binnen dat systeem worden gemaakt.

Dezelfde samenleving, verschillende vertrekpunten

Binnen generatiemanagement kijken we naar de invloed van maatschappelijke ontwikkelingen en gedeelde ervaringen op de manier waarop mensen denken, werken en samenwerken. De tijd waarin je opgroeit, vormt mede je referentiekader.

Neem de woningmarkt. Iemand die twintig of dertig jaar geleden een eerste woning kocht, deed dat onder andere economische omstandigheden dan veel starters vandaag. Dat verschil kan invloed hebben op hoe mensen naar betaalbaarheid, financiële zekerheid en overheidsbeleid kijken.

Toch moeten we voorzichtig zijn met het indelen van mensen in generaties. Niet ieder leeftijdsverschil is automatisch een generatieverschil. Sommige opvattingen veranderen simpelweg naarmate mensen ouder worden. Het CBS benadrukt in zijn analyse van politiek vertrouwen over 2016–2025 bijvoorbeeld dat verschillen tussen jongere en oudere leeftijdsgroepen eerder op een leeftijdseffect wijzen dan op een generatie-effect (CBS – Vertrouwen in de politiek 2016–2025).

Juist daarom draait generatiemanagement niet om het plakken van labels, maar om het begrijpen van verschillende perspectieven en de omstandigheden waarin die zijn ontstaan.

Solidariteit tussen generaties is geen vanzelfsprekendheid

Een begrip dat in politieke discussies regelmatig terugkomt, is solidariteit. We dragen gezamenlijk verantwoordelijkheid voor de samenleving. Maar wat betekent solidariteit wanneer de belangen van verschillende generaties niet altijd samenvallen?

Denk aan pensioenvoorzieningen, de financiering van de zorg, de woningmarkt of investeringen in klimaat en infrastructuur. Sommige maatregelen leveren op korte termijn voordelen op, terwijl de kosten of gevolgen zich over een langere periode uitstrekken. Andere vragen juist nu om investeringen waarvan toekomstige generaties profiteren.

Er bestaat geen eenvoudige formule voor die afweging. De belangen van jongeren wegen niet per definitie zwaarder dan die van ouderen, of andersom. Het vraagt wel om bewustzijn van verschillende tijdsperspectieven.

Bij maatschappelijke keuzes zouden we niet alleen moeten kijken naar wie er vandaag profiteert of betaalt, maar ook naar de gevolgen op de langere termijn.

Meepraten is iets anders dan invloed hebben

In organisaties zien we regelmatig dat medewerkers worden uitgenodigd om hun mening te geven. Er worden enquêtes gehouden, werkgroepen opgericht en gesprekken georganiseerd. Maar betrokkenheid ontstaat niet automatisch doordat iemand zijn mening mag uitspreken. De vraag is wat er vervolgens met die inbreng gebeurt.

Hetzelfde geldt voor jongerenparticipatie in de politiek. Een jongerenpanel of een gesprek met jonge vertegenwoordigers kan waardevol zijn. Maar wanneer hun inzichten geen herkenbare plek krijgen in de uiteindelijke afweging, blijft de invloed beperkt.

Dat sluit aan bij artikel 12 van het VN-Kinderrechtenverdrag. Kinderen hebben het recht hun mening te geven over zaken die hen raken. Aan die mening moet passend gewicht worden toegekend, rekening houdend met hun leeftijd en rijpheid (Kinderrechten.nl – Artikel 12).

Dat betekent niet dat iedere wens moet worden ingewilligd. Wel vraagt betekenisvolle betrokkenheid om transparantie: welke belangen zijn gehoord, hoe zijn ze afgewogen en waarom is uiteindelijk een bepaalde keuze gemaakt?

Wat de politiek kan leren van generatiemanagement

Misschien ligt hier ook een verantwoordelijkheid voor de generaties die vandaag op invloedrijke posities zitten. In de politiek, het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties worden veel besluiten genomen door mensen die vanuit hun eigen ervaringen en referentiekaders naar de toekomst kijken. Dat is logisch en waardevol. Ervaring brengt kennis, nuance en historisch besef met zich mee.

Maar ervaring mag geen blinde vlek worden.

Leiderschap betekent niet alleen richting geven op basis van wat je zelf hebt meegemaakt. Het betekent ook ruimte maken voor inzichten van mensen die de wereld vanuit een ander vertrekpunt ervaren.

Binnen generatiemanagement draait het niet om het aanwijzen van een generatie die het beter weet. Het gaat om het herkennen van verschillende perspectieven en het benutten daarvan. Een team waarin jongere en oudere medewerkers samenwerken, beschikt over uiteenlopende ervaringen, kennis en verwachtingen. Dat kan spanning opleveren, maar ook tot betere afwegingen leiden.

Diezelfde gedachte is toepasbaar op maatschappelijke besluitvorming. Wat als we bij grote vraagstukken niet alleen kijken naar politieke voorkeuren en economische belangen, maar ook expliciet onderzoeken wat besluiten betekenen voor verschillende leeftijdsgroepen en toekomstige generaties?

De toekomst vraagt om meer dan een compromis

Politieke besluitvorming zal altijd bestaan uit het afwegen van belangen. Niet iedereen kan tevreden worden gesteld en niet ieder vraagstuk heeft een oplossing waarin alle generaties zich volledig herkennen.

De uitdaging is dan ook niet om één generatie meer gelijk te geven dan een andere. Het gaat erom besluiten te nemen met oog voor de verschillende omstandigheden, verwachtingen en toekomstperspectieven van mensen.

En dat begint met luisteren. Niet alleen om te reageren, maar om daadwerkelijk te begrijpen.

Een toekomstbestendige samenleving ontstaat niet wanneer we namens toekomstige generaties bepalen wat goed voor hen is, maar wanneer we hun perspectieven serieus meenemen in de keuzes van vandaag.

Misschien is dat wel de belangrijkste vraag die de huidige politieke discussie oproept. Niet alleen: welke keuzes maken we voor de toekomst? Maar vooral: met wie maken we die keuzes eigenlijk?

Over Carmen van de Beek

Carmen van de Beek is spreker en expert op het gebied van generatiemanagement. Ze helpt organisaties, teams en leiders om generatieverschillen beter te begrijpen en te benutten. Met inspirerende lezingen en praktische inzichten maakt ze generatiemanagement concreet en toepasbaar op de werkvloer.

Meer weten over haar lezingen en expertise? Bekijk www.carmen-vandebeek.nl.

Deel:

Vraag vrijblijvend info aan voor Carmen van de Beek

Carmen van de Beek

Boeking en aanvraag

Stuur hier een boekingsaanvraag voor Carmen van de Beek

Heb je genoten van de blogpost en ben je geïnspireerd? Goed nieuws! Je kunt Carmen van de Beek boeken voor jouw evenement. We denken graag met je mee om de lezing perfect aan te laten sluiten bij jouw doelstellingen. Neem vandaag nog contact met ons op en ontdek de mogelijkheden. We horen graag van je!

Over de auteur

Generatie Z ondernemer, Managing Partner en toezichthouder in het onderwijs, verbindt generaties met praktijkervaring en strategische scherpte.

Ga naar het profiel van de spreker