Zwijgverzuim en menopauze op de werkvloer: wat je niet hoort, kost het meest
Wat je niet hoort, lijkt geen probleem. Tot het dat wel is. In veel organisaties blijft een groeiend risico onbesproken, onzichtbaar en dus onbeheerd. Menopauze op de werkvloer is daar een krachtig voorbeeld van. Anneke Valk en Filip De Groeve brengen dit onderwerp haarscherp aan het licht in hun boek Zwijgverzuim, dat niet voor niets op de shortlist staat voor Managementboek van het Jaar 2026. In hun lezingen maken zij voelbaar wat cijfers alleen niet kunnen overbrengen: het echte probleem is niet de menopauze zelf, maar het zwijgen erover.
“Bij ons speelt dat niet, ik hoor er nooit iets over.” Het is een uitspraak die veel leiders herkennen. Maar precies daarin zit het probleem. Want wat niet besproken wordt, verdwijnt niet. Het stapelt zich op.
Anneke Valk en Filip De Groeve introduceren een confronterend begrip: zwijgverzuim. Verzuim dat ontstaat doordat mensen zwijgen. Niet omdat er geen klachten zijn, maar omdat gesprekken uitblijven.
Het grootste risico voor organisaties is niet wat zichtbaar is, maar wat structureel verzwegen wordt.
In Nederland en België gaat het om miljoenen werkende vrouwen in de overgang. Een aanzienlijk deel van hen ervaart serieuze beperkingen in concentratie, energie en belastbaarheid. Toch blijft het onderwerp vaak buiten beeld, bij leidinggevenden, HR en zelfs bij de vrouwen zelf.
De stille kosten van menopauze op de werkvloer
De impact is groter dan veel organisaties beseffen. Denk aan verminderde productiviteit, verhoogd ziekteverzuim en uitval van ervaren krachten. Maar ook aan iets subtielers, en misschien wel schadelijkers: mentaal zwijgverzuim.
Een ervaren teamleider die altijd scherp en betrokken was, trekt zich ineens vaker terug. Deadlines worden net niet gehaald. Collega’s vangen het op, maar de druk stijgt. Niemand legt de link met de overgang, laat staan dat het gesprek wordt gevoerd.
Dit is geen incident. Het is een patroon.
Juist in sectoren als zorg, onderwijs en overheid, waar veel vrouwen werken, lopen de effecten snel op. En hoe langer het stil blijft, hoe groter de schade.
Het taboe is duurder dan het probleem zelf
Wat Zwijgverzuim zo krachtig maakt, is dat het niet alleen de cijfers laat zien, maar vooral de dynamiek erachter blootlegt. Hoe groter het taboe, hoe langer vrouwen wachten met hulp zoeken. En hoe langer organisaties wachten met handelen.
In die tussenliggende periode ontstaan fouten, uitval en onnodige medicalisering. Terwijl veel klachten met relatief eenvoudige aanpassingen en begrip al verlicht kunnen worden.
Het boek laat zien dat de kosten van het zwijgen vaak hoger zijn dan de kosten van de klachten zelf.
Van zwijgen naar werkvermogen: de drie W’s
Anneke Valk en Filip De Groeve bieden geen abstracte theorie, maar een concreet model dat organisaties direct kunnen toepassen. In hun lezingen brengen zij deze aanpak tot leven aan de hand van herkenbare situaties en praktische inzichten.
De kern wordt gevormd door drie pijlers, die samen zorgen voor beweging:
Allereerst is er WIND, waarin kennis en bewustwording centraal staan. Zonder inzicht in wat menopauze fysiek en mentaal betekent, blijven gesprekken oppervlakkig of worden ze helemaal niet gevoerd. Training helpt leidinggevenden en teams om signalen te herkennen en beter te begrijpen wat er speelt.
Daarna volgt WARMTE, de menselijke maat. Veiligheid, empathie en openheid maken het verschil tussen zwijgen en spreken. Wanneer medewerkers voelen dat er ruimte is voor het gesprek, ontstaan oplossingen die eerder onbenut bleven.
Tot slot is er WEG, waarin beleid en perspectief samenkomen. Door menopauze te integreren in inzetbaarheidsbeleid en loopbaanontwikkeling, erkennen organisaties de waarde van ervaren medewerkers. Het resultaat is niet alleen meer welzijn, maar ook hogere retentie en continuïteit.
Wat levert een lezing over zwijgverzuim organisaties op?
De lezingen van Anneke Valk en Filip De Groeve zijn confronterend, verhelderend en vooral activerend. Ze brengen een onderwerp dat vaak ongemakkelijk voelt, terug naar waar het hoort: de kern van goed werkgeverschap.
Na afloop kijken leidinggevenden anders naar signalen op de werkvloer. HR krijgt concrete handvatten om beleid te ontwikkelen. En teams ervaren dat er ruimte ontstaat voor gesprekken die er echt toe doen.
Misschien nog wel belangrijker: organisaties ontdekken hoeveel potentieel er vrijkomt zodra het zwijgen doorbroken wordt.
Een kantelpunt voor organisaties
De menopauze raakt een groeiend deel van de beroepsbevolking. Daarmee raakt het direct aan prestaties, continuïteit en duurzame inzetbaarheid. De vraag is dus niet óf dit onderwerp relevant is, maar hoe je ermee omgaat.
Zwijgverzuim maakt zichtbaar wat jarenlang onzichtbaar bleef. En biedt tegelijkertijd een route vooruit.
Benieuwd wat Anneke en Filip voor jullie organisatie kan betekenen? Neem contact op voor een vrijblijvende kennismaking.
Vraag vrijblijvend info aan voor Zwijgverzuim
Boeking en aanvraag
Stuur hier een boekingsaanvraag voor Zwijgverzuim
Heb je genoten van de blogpost en ben je geïnspireerd? Goed nieuws! Je kunt Zwijgverzuim boeken voor jouw evenement. We denken graag met je mee om de lezing perfect aan te laten sluiten bij jouw doelstellingen. Neem vandaag nog contact met ons op en ontdek de mogelijkheden. We horen graag van je!
Over de auteur
Sprekers, auteurs en experts in vrouwengezondheid en beleid die wetenschap en praktijk verbinden om zwijgverzuim zichtbaar en bespreekbaar te maken.
