Hoe openheid de sleutel wordt tot vertrouwen en psychologische veiligheid
Het begint vaak met iets kleins. Een kort praatje bij het koffieapparaat, een vraag over het weekend, een opmerking over het weer. Op het eerste gezicht lijken het onschuldige gesprekken. Maar volgens spreker Marc Vollebregt vertellen ze verrassend veel over een team. Want waar collega’s het wel, en juist niet, over hebben, zegt alles over het vertrouwen en de psychologische veiligheid binnen een organisatie. En precies daar begint sterke samenwerking.
Je bent nu aangemeld voor nieuws van Marc Vollebregt.
Waar praten collega’s écht over bij het koffieapparaat?
“Vies weer hè?” “Heb je die wedstrijd nog gezien?” “Ga je nog wat leuks doen dit weekend?”
Het lijken onschuldige gesprekken, maar voor spreker Marc Vollebregt vertellen ze verrassend veel over een team.
Wanneer Marc een organisatie binnenkomt, begint hij vaak met iets simpels: luisteren. Niet naar de officiële vergaderingen of presentaties, maar naar de gesprekken bij het koffieapparaat. Want juist daar wordt zichtbaar hoeveel vertrouwen er werkelijk is tussen collega’s.
Blijven gesprekken oppervlakkig? Of gaan ze ook over dingen die er echt toe doen, zoals een kind dat een school moet kiezen, een spannende medische uitslag van een ouder of de zoektocht naar een huis?
“De onderwerpen waar teams het over hebben, laten zien hoeveel vertrouwen er onder de oppervlakte aanwezig is.”
En dat vertrouwen blijkt essentieel voor sterke samenwerking.
De openheid-vertrouwenspiraal
Psycholoog Anders Wendelheim, hoogleraar aan de Universiteit van Stockholm, deed uitgebreid onderzoek naar vertrouwen in groepen. Hij beschreef wat hij de openheid-vertrouwenspiraal noemt.
Het principe is verrassend eenvoudig: openheid en vertrouwen versterken elkaar.
Wanneer mensen zich iets meer openstellen, groeit het vertrouwen. En zodra dat vertrouwen groeit, voelen mensen zich veiliger om opnieuw iets meer van zichzelf te laten zien. Zo ontstaat een positieve spiraal.
Maar er zit een belangrijk verschil tussen die twee begrippen.
Vertrouwen is het resultaat van wat er tussen mensen gebeurt. Het is een staat van een relatie, opgebouwd door ervaringen, gedrag en interacties.
Openheid daarentegen is gedrag. En gedrag kun je kiezen.
Dat maakt openheid zo krachtig.
Openheid als startpunt van vertrouwen
Binnen een team kun je namelijk zelf het verschil maken. Door een stapje meer openheid te tonen, zet je de eerste beweging in gang.
Misschien deel je een twijfel. Misschien stel je een eerlijkere vraag. Misschien vertel je iets persoonlijks wat normaal buiten het gesprek zou blijven.
Dat kleine moment van openheid kan precies de impuls zijn die een team nodig heeft om vertrouwen op te bouwen.
Marc ziet dit vaak gebeuren in organisaties waar hij spreekt.
Teams die vastzitten in voorzichtigheid en formele communicatie, ontdekken dat echte samenwerking pas ontstaat wanneer mensen elkaar beter durven laten zien wie ze zijn.
Openheid is de katalysator van vertrouwen.
Marc Vollebregt Spreker en auteur over samenwerken
Waarom vertrouwen onmisbaar is voor samenwerking
Hoeveel vertrouwen een team nodig heeft, hangt volgens Wendelheim af van de complexiteit van de taak.
Hoe ingewikkelder het werk, hoe meer samenwerking nodig is. En hoe intensiever mensen moeten samenwerken, hoe belangrijker het wordt dat zij elkaar vertrouwen.
Teams die complexe vraagstukken oplossen, kunnen simpelweg niet functioneren wanneer iedereen op afstand blijft.
Echte samenwerking vraagt dat mensen ideeën durven delen, twijfels uitspreken en fouten bespreekbaar maken. Dat lukt alleen wanneer er psychologische veiligheid is.
Of zoals Marc het vaak verwoordt tijdens zijn lezingen:
Je kunt geen sterke samenwerking bouwen op oppervlakkige koffiemachinegesprekken.
Marc Vollebregt Spreker en auteur over samenwerken
Wat organisaties meenemen uit een lezing van Marc Vollebregt
In zijn lezingen neemt Marc organisaties mee in de psychologie achter vertrouwen, veiligheid en samenwerking. Maar hij blijft nooit hangen in theorie. Zijn kracht zit juist in herkenbare situaties uit de praktijk.
Deelnemers ontdekken onder andere:
waarom vertrouwen zo bepalend is voor teamresultaten
hoe kleine gedragsveranderingen grote effecten kunnen hebben
hoe leiders en teamleden zelf de openheid-vertrouwenspiraal kunnen starten
hoe psychologische veiligheid ontstaat in dagelijkse interacties
Na afloop kijken teams vaak anders naar hun eigen gesprekken, vergaderingen en samenwerking.
Niet langer als losse momenten, maar als bouwstenen van vertrouwen.
Van oppervlakkige gesprekken naar echte samenwerking
Veel organisaties investeren in strategie, structuur en processen. Maar de kwaliteit van samenwerking wordt uiteindelijk bepaald door iets menselijkers: de relaties tussen collega’s.
Daar begint Marc Vollebregt steeds opnieuw.
Met een simpele vraag:
Waar praten jullie eigenlijk over bij het koffieapparaat?
Want in dat antwoord ligt vaak de sleutel tot vertrouwen, veiligheid en betere samenwerking.
Benieuwd wat spreker Marc Vollebregt voor jullie organisatie kan betekenen? Neem contact op voor een vrijblijvende kennismaking.
Vraag vrijblijvend info aan voor Marc Vollebregt
Boeking en aanvraag
Stuur hier een boekingsaanvraag voor Marc Vollebregt
Heb je genoten van de blogpost en ben je geïnspireerd? Goed nieuws! Je kunt Marc Vollebregt boeken voor jouw evenement. We denken graag met je mee om de lezing perfect aan te laten sluiten bij jouw doelstellingen. Neem vandaag nog contact met ons op en ontdek de mogelijkheden. We horen graag van je!
Over de auteur
Expert in mensgericht werken en samenwerken, met diepgaande ervaring in cultuurverandering en het motiveren van moderne teams.
