Mensen hebben een natuurlijke ontwikkeldrang maar toch hoor ik in organisaties vaak het tegenovergestelde: “mensen houden niet van verandering’ Maar het is onzin. Er zijn genoeg veranderingen waar niemand bezwaar tegen heeft. Een hoger salaris? Graag. Betere koffie op kantoor? Kom maar door. Een slimme softwarefunctie die werk makkelijker maakt? Zeker. Mensen houden dus wél van verandering, zolang het gaat om ontwikkeling en vooruitgang.
Mensen hebben een sterke ontwikkeldrang. Kijk naar baby’s: zodra ze een speeltje hebben ‘uitgespeeld’, zoeken ze meteen iets nieuws. Ze willen ontdekken, leren, proberen. Ze zijn letterlijk ‘gierig’ naar het nieuwe. Hierdoor ontwikkelen ze razendsnel.
Deze nieuwsgierigheid is geen luxe; het is een overlevingsstrategie die ons duizenden jaren geleden uit Afrika de wereld deed ontdekken. Niet alleen uit noodzaak, maar vooral uit nieuwsgierigheid. Wie durfde te onderzoeken, vergrootte zijn kansen op nieuwe mogelijkheden.
Dat geldt nog steeds. In moderne organisaties, in teams, in startups: nieuwsgierigheid is de motor achter vooruitgang. Mensen veranderen niet alleen omdat ze moeten. Ze veranderen omdat ze willen.
Helaas blijkt uit onderzoek dat we de meeste van onze dagelijkse beslissingen met ons onbewuste brein nemen, dat vooral gericht is op bescherming. Hierdoor komt er een rem op onze ontwikkeldrang. Al snel trekken leiders de conclusie: mensen houden niet van verandering.
Veel leiders verwachten daardoor weerstand bij een verandertraject: hoe krijgen we het team mee? Maar wie zich voorbereidt op strijd, krijgt strijd. Het is een self-fulfilling prophecy.
Psycholoog Robert Rosenthal liet in de jaren zestig zien hoe krachtig verwachtingen zijn. Leraren kregen lijsten met zogenaamd kansrijke en kansarme leerlingen — volledig willekeurig samengesteld. Na verloop van tijd presteerden de ‘kansarme’ leerlingen slechter. Niet omdat ze minder slim waren, maar omdat leraren hun gedrag onbewust aanpasten: minder vragen, minder oogcontact, kortere feedback. Lagere verwachtingen leiden tot slechtere prestaties. Niet door bewuste discriminatie, maar door kleine, onbewuste verschillen in gedrag. Dit staat bekend als het Golem-effect.
Een leider die denkt: “Mijn team gaat hier moeilijk over doen”, zendt dat subtiel uit. In de toon van een vraag: “Jullie vinden dit waarschijnlijk lastig, hè?” In een blik tijdens overleg. Of in een presentatie die zo vol details zit dat elk bezwaar alvast wordt afgedekt. Het team voelt dat onbewust — en gaat zich ernaar gedragen.
Alleen al het geloof dat mensen niet van verandering houden activeert beschermingsreflexen bij het team en uit zich als veranderweerstand..
Jarenlang heeft het denken over verandering zich laten beïnvloeden door John Kotters beroemde claim dat 70% van alle veranderprocessen mislukt. Samen met onze beschermingsreflexen leek dat het beeld te bevestigen dat mensen niet van verandering houden.
Later vond onderzoeker Mark Hughes geen bewijs voor die claim. Toch heeft het geloof erin grote invloed gehad. Want overtuigingen sturen gedrag. Je overtuiging als veranderaar vormt je aanpak. Je aanpak vormt je gedrag. Je gedrag vormt het resultaat.
Rosenthal liet ook zien dat het tegenovergestelde effect mogelijk is. Leerlingen bij wie leraren hoge verwachtingen hadden, presteerden beter dan gemiddeld. Dit positieve effect heet het Pygmalion-effect.
Leiders met positieve verwachtingen roepen onbewust het beste gedrag bij hun team op.
De beste veranderaar maakt geen strijdplan. De beste veranderaar durft te vertrouwen op de ontwikkelingsdrang van mensen.
Verander je overtuiging van:
“Mensen houden niet van verandering”
naar:
“Mensen wíllen veranderen.”
Probeer het uit. Wees nieuwsgierig naar wat dit doet met je toon. Met je vragen. Met je houding. En met de reacties die je krijgt.
En dan gebeurt iets wonderlijks: mensen wíllen veranderen.
Boeking en aanvraag
Stuur hier een boekingsaanvraag voor Michel Verheijden
Heb je genoten van de blogpost en ben je geïnspireerd? Goed nieuws! Je kunt Michel Verheijden boeken voor jouw evenement. We denken graag met je mee om de lezing perfect aan te laten sluiten bij jouw doelstellingen. Neem vandaag nog contact met ons op en ontdek de mogelijkheden. We horen graag van je!
Improvisatie-cabaretier en verander-expert die humor en inzicht samenbrengt voor moeiteloze verandering.
Sport
Allard Lindhout
Mindset
Daan Jensen
Persoonlijke groei
Chatilla van Grinsven
Gastvrijheid
Laura de la Mar
