Wat is enthousiasme eigenlijk?
Enthousiasme is de meest intrinsieke kracht die je kan ervaren. Iets of iemand inspireert jou en op dat moment kan er zomaar, uit het niets, enthousiasme ontstaan. Een gevoel uit het niets, wat jou een hoge energie geeft, een positief gevoel, in actie zet en vooral dat je het wilt delen. Het sociale component van enthousiasme is essentieel, zeker op de werkvloer.
Want hier wordt het interessant: enthousiasme werkt neurobiologisch. Wanneer iemand enthousiast is, produceert het brein dopamine - hetzelfde neurotransmitter dat verantwoordelijk is voor motivatie, focus en doorzettingsvermogen. Dit verklaart waarom een enthousiaste collega niet alleen zelf beter presteert, maar ook het hele team om hem of haar heen activeert.
Enthousiasme is letterlijk de motor die creativiteit, veerkracht en samenwerking aandrijft. Zonder die motor? Dan heb je misschien wel bekwame mensen, maar geen levend team, daar geloof ik stelling in.
Waarom moeten we enthousiasme serieus nemen
Laten we even heel eerlijk zijn: enthousiasme klinkt soms vaag. Als iets voor teamuitjes en op de vrijmibo. Maar de wetenschap vertelt een ander verhaal.
Teams mét enthousiasme:
- Zijn productiever
- Komen met meer innovatieve oplossingen
- Hebben minder verzuim
- Behouden hun talent langer
Enthousiasme is niet de leuke bonus. Het is de basis. Het is de brandstof onder alles wat ertoe doet: samenwerken, probleem oplossen, doorzetten als het moeilijk wordt.
Hier is wat er gebeurt in veel bedrijven: Er wordt gezocht naar nieuwe enthousiaste medewerkers, want dat is belangrijk voor de werksfeer en cultuur. Maar eenmaal aan het werk, wordt er weinig tot niet gevraagd: Waar word je enthousiast van? Wat raakt je? En hoe blijven we gedreven en gemotiveerd?
Toen ik bij een vrimibo eens vroeg: "Wat vind je het leukst aan je werk?", kwam er vooral: "Eh... vrijdag?"
Pijnlijk.
De besmettelijke kracht van enthousiasme
Een quote die we aan Napoleon Hill toewijzen: "Enthusiasm is contagious, and the person who has it, under control, is generally welcome in any group of people."
En dit is precíes waarom enthousiasme zo cruciaal is voor teams en organisaties.
Enthousiasme verspreidt zich exponentieel. Eén enthousiaste persoon in een meeting verandert de dynamiek van het hele gesprek. Ideeën worden niet afgeschoten maar uitgebouwd. Problemen worden uitdagingen. Energie stijgt in plaats van daalt.
Eén enthousiast teamlid kan vijf anderen activeren. Die vijf bereiken weer anderen. En zo bouw je een cultuur waarin mensen niet komen om te overleven, maar om te floreren.
En laten we eerlijk zijn: in een arbeidsmarkt waar talent schaars is en mensen kiezen waar ze werken, is enthousiasme het verschil tussen een werkplek waar mensen naartoe moeten en een werkplek waar mensen naartoe willen.
5 manieren om enthousiasme terug te brengen in je team
1. Maak ruimte voor onproductieve tijd
Klinkt gek, toch? Maar de beste ideeën ontstaan niet tijdens meetings. Ze ontstaan tijdens wandelingen, koffiepauzes, random gesprekken. Bouw die ruimte in. Letterlijk.
Doe dit: Experimenteer met "denktijd" - uren waar geen meetings gepland mogen worden. Of introduceer wandelmeetings voor brainstorms. Geef mensen toestemming om even helemaal niets te doen.
2. Vier het proces, niet alleen het resultaat
Jullie vieren targets die gehaald worden. Prima. Maar wanneer vier je het experiment dat mislukte maar iets leerde? Het slimme vraag tijdens de standup? De collega die iemand hielp zonder dat het zijn taak was?
Doe dit: Start meetings met "Wat was je win deze week?" en laat mensen delen wat ze trots maakt, groot of klein. Erken de kleine doorbraken, de mooie samenwerking, het doorzetten ondanks tegenslagen.
3. Geef autonomie, geen microtasks
Mensen zijn enthousiast als ze eigenaarschap voelen. Als ze invloed hebben. Als ze kunnen zeggen: "Dit heb ík bedacht."
Doe dit: Geef het "wat" en "waarom", maar laat het "hoe" aan je team. Vertrouw ze. Ze voelen het verschil tussen uitvoeren en creëren. En creativiteit voedt enthousiasme.
4. Bescherm energie als een strategische asset
Zie energie niet als iets persoonlijks waar je niet over praat. Bespreek het. "Hoe is de energie in het team?" Reageer erop. Pas aan.
Doe dit: Check bij je team: Wat geeft energie? Wat kost energie? En durf dingen te stoppen die alleen maar uitputten zonder waarde toe te voegen. Niet alles wat altijd zo is gegaan, hoeft zo te blijven.
5. Toon je eigen enthousiasme
Als jij als leider met een uitgebluste blik door de dag heen gaat, waarom zouden zij dan anders zijn? Energie is besmettelijk. Cynisme ook.
Doe dit: Deel wat jou enthousiast maakt. Niet geforceerd, maar echt. Laat zien dat je ogen oplichten als iets je raakt. Vertel waarom je ergens in gelooft.
Enthousiasme in het grotere plaatje
Enthousiasme op de werkvloer is, als je het mij vraagt, van enorme waarde. Het is het verschil tussen mensen die blijven tot iets beters langskomt, of mensen die zeggen: "Hier wil ik zijn."
Begin vandaag
Je hoeft niet morgen je hele cultuur om te gooien.
Begin met één vraag: "Wat geeft jou energie in je werk?"
En luister. Echt luister.
Want het antwoord vertelt je alles wat je moet weten over de staat van je team.
Het begin van de Enthousiasme Revolutie.
Wil je meer weten over hoe je enthousiasme structureel terugbrengt in je organisatie? Lienke's keynote "De Enthousiasme Revolutie" geeft teams concrete handvatten om plezier weer serieus te nemen. Want enthousiasme is geen luxe. Het is levensnoodzaak.